Artykuł o odkurzaczach

Centralny odkurzacz składa się z trzech podstawowych elementów: gniazd ssących, jednostki centralnej i łączących je rur.

Gniazda montuje się w kilku wybranych miejscach w domu i łączy je z jednostką centralną, która stanowi „serce” odkurzacza. Do gniazd podłącza się wąż ssący z końcówką ssącą. Podczas pracy jednostka centralna wytwarza podciśnienie w instalacji i zasysa brud i kurz z pomieszczeń. Instalację tę tworzą rury umieszczone w ścianach i prowadzące od gniazd do wnętrza jednostki centralnej, gdzie znajdują się: filtr, który oczyszcza powietrze, oraz separator, w którym zbiera się kurz. W ten sposób oczyszczone powietrze usuwane jest na zewnątrz domu.

Kiedy wykonać instalację
Każdy budynek można wyposażyć w system centralnego odkurzania, najlepiej jednak zaplanować to już podczas projektowania domu. Dzięki temu będzie można najkorzystniej rozmieścić gniazda ssące i bezkolizyjnie poprowadzić przewody. Pozwoli to również zredukować do minimum niezbędne prace budowlane, takie jak wykonanie przebić i bruzd w ścianach i stropach czy ekranów osłaniających itd.

Instalację centralnego odkurzania można zamontować również w domu już zamieszkanym, w kanałach wentylacyjnych (muszą być jednak wystarczająco szerokie, aby nie przestały spełniać swych podstawowych funkcji), w przestrzeniach między ścianami i nad sufitami podwieszanymi. Trzeba się jednak liczyć z tym, że czasem nieuniknione będzie rozkuwanie ścian, by można było umieścić w nich rury.

Inwestycja na raty
Kompletny system centralnego odkurzania wraz z montażem to wydatek kilku tysięcy złotych. Koszt zależy od powierzchni domu, mocy i ceny jednostki centralnej oraz od stopnia skomplikowania całej instalacji. Jeśli nie chcemy takich wydatków ponosić jednorazowo, całą inwestycję, a więc i koszty z nią związane, można rozłożyć na dwa etapy.

Etap pierwszy. Na tym etapie układa się w ścianach instalację podciśnieniową z rur PVC zakończonych gniazdami ssącymi. Na wykonanie tych prac wydamy ok. 1600 zł. W tym czasie projektuje się też odprowadzenie powietrza na zewnątrz. Najlepiej umieścić je w pobliżu centralnego odkurzacza (rura wydechowa nie powinna być dłuższa niż 6 m), aby niepotrzebnie nie zwiększać oporów przepływu w instalacji. Wyrzutnia powietrza powinna znajdować się na wysokości co najmniej 30 cm od poziomu gruntu, z dala od okien i drzwi.

Etap drugi. Zakup i montaż jednostki centralnej oraz pozostałych akcesoriów – łącznie min. 3 tysiące zł. W stosunku do ogólnych kosztów budowy domu, sfinansowanie pierwszego etapu nie powinno być kłopotliwe. Warto więc zamontować same rury, nawet gdy zakup centralnego odkurzacza trzeba odłożyć na później.

Rury i kształtki instalacji centralnego odkurzania łączy się klejem lub jedynie na wcisk (rury ze specjalnymi uszczelkami)
(fot. Husky)

Projekt instalacji

Korzystanie z odkurzacza centralnego powinno być wygodne, dlatego należy tak rozmieścić gniazda ssące, by określonej długości wężem można było sięgnąć w każdy zakątek domu. Firma, której ofertę wybierzemy, powinna określić optymalne położenie gniazd i jednostki centralnej oraz zaplanować trasy rur.

Gniazda ssące mogą być wykonane z tworzywa sztucznego albo metalu. Gniazda plastikowe montuje się w ścianach i stropach, a metalowe – głównie w podłogach (fot. Husky)
Rury ssące Najłatwiej rozprowadzić je pod podłogą (pod sufitem piwnicy), w kanałach wentylacyjnych, w kanałach instalacji centralnego ogrzewania, w kanałach instalacji wodno-kanalizacyjnej, pod schodami, we wnękach szaf lub skryć je za płytą gipsowo-kartonową, panelem sufitowym bądź w bruździe ściennej. Trasa rur powinna biec równolegle i prostopadle do powierzchni ścian. Rury mogą być układane bez żadnego spadku. Należy się starać, aby instalacja była możliwie jak najkrótsza i miała jak najmniej kolanek (zagięć), a te, które są konieczne, były jak najłagodniejsze. Każde załamanie trasy wprowadza bowiem dodatkowy opór przepływu powietrza.

Wewnętrzna powierzchnia rur jest gładka. Dzięki temu, oraz dzięki dużej prędkości zasysanego powietrza wewnątrz przewodów nie gromadzi się kurz, nie rozwijają się też bakterie, roztocza ani pleśnie.

Pion (ewentualnie piony) należy zlokalizować w centrum budynku lub jak najbliżej od niego. Gniazda ssące dobrze jest połączyć z instalacją krótkim kolanem i dodatkowym odcinkiem poziomym lub pionowym.

Podczas odkurzania do instalacji mogą zostać przypadkowo wciągnięte drobne przedmioty. Aby w niej nie utkwiły, tuż za gniazdem ssącym montuje się kolanka lub trójniki 90°, w których zbyt duże zanieczyszczenia (np. długopisy i kredki) będę się zatrzymywać i skąd łatwo będzie można je wyjąć.

Gniazda
Należy umieszczać w miarę możliwości w centralnej części każdej kondygnacji, w łatwo dostępnym miejscu (np. w korytarzu). Dobrze jest też przewidzieć po jednym gnieździe w garażu, w pobliżu tarasu czy wejścia do domu. Pojedyncze gniazdo powinno umożliwić sprzątnięcie 50-100 m² powierzchni.
Gniazdo składa się z obudowy, ruchomej klapki i uszczelki z gumy. Jest do niego doprowadzona niskonapięciowa instalacja elektryczna. Praktyczną odmianą gniazda jest tzw. automatyczna szufelka, którą warto mieć w miejscu, skąd wygodnie będzie zbierać zmiecione szczotką śmieci, a więc np. w kuchni czy w holu obok wycieraczki.

Jednostka centralna
Ze względu na hałas pracującego silnika, jednostkę centralną należy lokalizować w dostatecznej odległości od pomieszczeń mieszkalnych, najlepiej w suchym i przewiewnym pomieszczeniu, takim jak garaż, wentylowana piwnica.
Pamiętajmy o tym, że w trakcie eksploatacji będziemy czyścić urządzenie z nagromadzonego kurzu, dlatego wybierzmy takie miejsce, w którym będziemy mogli to robić bez trudności. Aby cięższe zanieczyszczenia łatwo przepływały rurami ssącymi, odkurzacz powinien być zamontowany w możliwie najniższym punkcie instalacji.